Birlikte güçlüyüz: DACHSER’de kapsayıcılık
Hastalık, hayatınızı bir anda değiştirebilir; DACHSER Steißlingen’den Luzia Niestroj’un durumunda olduğu gibi – kendisi bir göz enfeksiyonu nedeniyle çalışamaz hale gelmişti. Fakat gösterdiği sabır ve sağlanan destek sayesinde iş hayatına geri dönmeyi başardı. Daniel Metzdorf-Muigg, DACHSER Chief Inclusion Officer, Inklusives Arbeitsleben ile yaptığı röportajda, şirketin hastalığa yakalanan çalışanlar için nasıl bir yardım sağladığını ve kapsayıcılık konusunda hangi zorlukların olduğunu anlatıyor.
Luzia Niestroj, üç yıl önce ciddi bir göz enfeksiyonu geçirene kadar yıllarca bilgisayar başında sorunsuz bir şekilde çalışan biriydi. Kornealarında yara izleri oluşmuş ve görme yetisi ciddi şekilde bozulmuştu; bu nedenle bir süre çalışmaya devam edemedi. Ancak şirketin entegrasyon yönetimi temsilcisi Thomas Helmlinger'in yardımıyla, işine geri dönebilmesi için çözümler geliştirildi. İşyerindeki özel aydınlatma sayesinde, Luzia Niestroj artık ciddi görme bozukluğuna rağmen günde dört saat çalışabiliyor. Bunu, ekranın hemen üzerine yerleştirilen bir lamba ve masasındaki uyarlanmış bir ışık kaynağı mümkün kılıyor.
Steißlingen örneği, bazen görünüşte basit önlemlerin de yardımcı olabileceğini göstermekle beraber, hastalık geçiren veya engelli kişiler için uygun bir çalışma ortamı yaratmak ve onları çalışma hayatına entegre etmek hâlâ bir zorluk olmaya devam ediyor. DACHSER Chief Inclusion Officer’ı Daniel Metzdorf-Muigg, “Inklusives Arbeitsleben” adlı bloga verdiği röportajda, pratik önlemler ve zorluklardan bahsederek, aile şirketi için kota uygulamalarından çok kültürel değişimin daha önemli olduğunu vurguluyor.
Sayın Metzdorf-Muigg, DACHSER'de Chief Inclusion Officer olarak sorumluluklarınız nelerdir?
Şirketimiz için bir kapsayıcılık stratejisini geliştirmek, uygulamak, kapsayıcılık ve engellilikle ilgili tüm konularda şirkete danışmanlık yapmakla sorumluyum. Engelli iş arkadaşlarımızın uyarlanmış bir çalışma ortamına hak kazandığını belirten bir kapsayıcılık anlaşması imzaladık. Ayrıca, yöneticilerin kapsayıcılık ve çeşitlilik konularında eğitim alması gerektiği konusunda da mutabık kaldık.
Yöneticiler, işe alım uzmanları ve diğer çalışanlar için bazı eğitim kursları ve atölye çalışmaları düzenliyorum; bunu sadece bilgi aktarmak için değil, aynı zamanda insanlarla iletişimde kalmak için de yapıyorum. Çalışmalarımda kapsayıcılık ve engellilik konularını, genellikle bu konularla birlikte gelen ciddiyet ve negatiflikten uzak durarak, somut ve anlaşılır bir şekilde sunmak benim için çok önemli.
Şirket içinde bu konuya ilişkin farkındalığı tam olarak nasıl artırmak istiyorsunuz?
İntranette makaleler yayınlıyorum, engelli kişilerle nasıl etkileşim halinde olunacağı ve iletişim kurulacağı konusunda bilgi veren “Engellilik Farkındalığı” kılavuzumuz gibi pratik yardımcı materyaller tasarlıyorum. Gelecekte, bu konu için “rol modelleri” de bulmak istiyorum; yani rol model olabilecek, kimliklerini savunabilecek ve başkalarını cesaretlendirebilecek engelli meslektaşlar. Örneğin, şubelerimizden birinde işitme engelli bir iş arkadaşımız var. Onun çalışma alanı, diğer düzenlemelerin yanı sıra, akustik sinyallerin yerine akıllı telefonunda titreşimli bir alarm kullanılmasıyla teknik olarak uyarlanmıştır. Bu iş arkadaşımızı şirket içinde görünür kıldık ve onu kurum dışı dergilerde de tanıttık. Bu tür rol modelleri fikrinin çok etkili olduğunu düşünüyor ve bunu daha da geliştirmek istiyorum.
DACHSER, yalnızca Almanya’da 70 şubeye ve yaklaşık 19.000 çalışana sahiptir. Şirket içinde kapsayıcılıktan sorumlu tek kişi siz misiniz?
Hayır, Almanya’daki şubelerimizde, benim kurumsal düzeyde yaptığım görevlere benzer görevleri yerine getiren toplam 40’tan fazla kapsayıcılık sorumlusu bulunmaktadır. Ağır engelli çalışanların temsilcileriyle birlikte, bu kişiler yerel çalışanlar için gizlilik ilkesine bağlı irtibat kişileri olarak görev yapmaktadır ve acil durumlarda destek sağlamaktadır. Görevlerimden biri de bu iç ağı koordine etmek ve genişletmektir. Kapsayıcılık görevlileri için üç bölümden oluşan bir eğitim programı geliştirdim. Bu sayede herkesin aynı bilgi düzeyine sahip olması ve DACHSER'deki kapsayıcılık ve kurumsal kültür konusunda ortak bir anlayışa sahip olması sağlanıyor. Aynı zamanda bu tür eğitimler, fikir alışverişi için de bir fırsat sunuyor. Kapsayıcılık görevlileri birbirlerinden öğrenebiliyor ve günlük işlerinde birbirlerine destek olmaya devam ediyorlar.
Engelli kişilerin iş hayatına dahil edilmesini aktif olarak desteklemektedir.
DACHSER'de engelli kişiler tarafından doldurulan kaç pozisyon var?
Bu soruya genel bir cevap vermek imkânsızdır. Bu oran, bulunduğu yere göre değişiklik gösterir ve ayrıca kişinin engelini açıkça ifade edip etmediğine ya da bunu açıklamak isteyip istemediğine de bağlıdır. Bildirilmeyen vakalar olduğunu da biliyoruz. Bazı çalışanlar, etiketlenme korkusuyla kendi sınırlamaları hakkında konuşacak kadar kendilerini güvende hissedemiyorlar. Kimileri ise bu durumdan hiç etkilenmiyor olabilir. Bu bağlamda şirket, farkındalık yaratarak ve konuyu gündeme getirerek öncelikle çalışanlarının güvenini kazanmalıdır. Bu nedenle en önemli hedefimiz bir kotayı doldurmak değil, insanların korkmadan kendilerini açabilecekleri bir çalışma ortamı yaratmaktır. Bununla birlikte, Almanya'daki işlerimizin en az yüzde beşini engelli bireylere doldurmayı da hedefledik.
Şu ana kadar DACHSER, yasal istihdam yükümlülüğünü henüz yerine getirmemiştir — bunun nedeni nedir?
Karşılaştığımız zorluklardan biri, farklı faaliyetler, çalışma koşulları ve vardiya modelleri için özel çözümler geliştirmemiz gereken çok çeşitli lokasyonlarımızdır. Yapısal erişilebilirlik konusu da göz ardı edilmemelidir. Portföyümüzde birçok eski bina bulunmaktadır ve bunların bir kısmı henüz Engelli Erişilebilirliği standartlarına uygun hale getirilmemiştir. Bu tür yenileme çalışmaları genellikle oldukça karmaşık ve önemli miktarda zaman ve organizasyonel çaba gerektirir.
Buna ek olarak, birçok yönetici ve çalışanın, bu konularla daha güvenli bir şekilde başa çıkabilmeleri ve (zihinsel olanlar da dahil) engelleri ortadan kaldırabilmeleri için öncelikle kapsayıcılık ve engellilik konularına ilişkin temel bir anlayışa sahip olmaları gerekiyor. Bu nedenle kapsayıcılık, kısa vadeli bir proje değil, birçok kişinin katılımını gerektiren uzun vadeli bir süreçtir. Sürdürülebilir bir kültürel gelişim sağlamak istiyoruz, böylece yeni engelli çalışanlar işe alınsın ve mevcut çalışanlar engellilikleri hakkında açıkça konuşma cesaretini bulsun. Tamamen nicel hedeflere ulaşmanın daha fazla zaman alacağının farkındayız. Ancak, istihdam oranında şimdiden bir artış görüyoruz – bize göre bu, aldığımız önlemlerin işe yaradığının bir işaretidir. Ayrıca, yasal istihdam kotasını karşılayan, hatta aşan şubelerimiz de bulunmaktadır.
Örneğin hangileri?
Memmingen’deki lojistik merkezimizde, ağır engelli veya eşdeğer statüye sahip çalışanların oranı, yüzde beşlik yasal zorunluluğun oldukça üzerindedir. Ağır engelli çalışanların temsilcisi, kapsayıcılık sorumlusu ve insan kaynakları departmanı, burada uzun yıllardır sıkı bir işbirliği içindedir. Ayrıca, çalışanların mümkün olan en iyi desteği alabilmeleri için iş ve işçi bulma kurumu, entegrasyon servisi ve kapsayıcılık ofisi gibi dış ortaklarla da sağlam bir ağa sahiptirler. Örneğin, fiziksel kısıtlamaları olan çalışanlara, omurgayı sabitleyen ve yanlış gerilmeyi önleyen yardımcı araçlar olan exoskeletonlar sağlanmaktadır. Bu sayede söz konusu çalışanlar depoda çalışmaya devam edebilmektedir. Ayrıca, sağlık ihtiyaçlarına cevap vermek ve böylece uzun vadeli istihdam edilebilirliği sağlamak için esnek çalışma saatleri ve vardiya modelleri veya mola düzenlemeleri de sunuyoruz. Tüm bunlar, Memmingen şubesini şirket içinde bir öncü haline getirmektedir.
Bununla birlikte, diğer şubelerimizde de başarılı ve zaman zaman yaratıcı çözümler bulduk. Örneğin, Kempten’deki genel merkezimiz şu anda yeniden inşa ediliyor. Bu süreçte, mevcut ofislerimizi de işbirliği, toplantı ve çalışanların işlerine konsantre olmak için çekilebilecekleri “odak odaları” gibi farklı alanlara sahip açık plan ofislere dönüştürüyoruz. Bu lokasyonda görme engelli bir iş arkadaşımız, özel bilgisayar ekipmanının yanı sıra tamamen karartabileceği bir odaya ihtiyaç duyuyor. Bu nedenle, ekibinin yakınındaki odak odalarından birini opak perdelerle donattık ve bu iş arkadaşımızın odayı rezerve ederken öncelikli olmasını sağladık. Bunlar nispeten küçük adımlardı, ancak ilerlememizde büyük bir etkiler yarattı.